تعاونی
(-->آمادهسازی زمین)، کاشت، داشت و برداشت، فراوری و عرضه محصولات کشاورزی، انجام اقدامات پیشگیرانه بهمنظور حفظ امنیت جانی و مالی ساکنان روستاها، دفاع از قلمرو و حریم آبادی در برابر متعرضین و برگزاری مراسم و آئینهای سور و سوگ، عرصههای مختلف بروز همیاریهای سازمانیافته بوده است. در جوامع شهری نیز جلوههایی از همیاری میان اصناف، اهالی محل و پیروان آئینهای گوناگون وجود داشته است.
با اجرای اصلاحات ارضی و فروپاشی نظام ارباب-رعیتی، انواع همیاریهای تولیدی و اقتصادی متأثر از رخنه مناسبات سرمایهداری و تلاش سازمان واحدهای سنتی تولید بهسرعت از صحنه حیات روستایی ایران رخت بربست و یا تغییر شکل و کارکرد یافت و به حاشیه رانده شد.
در جامعه شهری نیز از اوایل سده شمسی حاضر، با اقدامات دولتها در جهت نوسازی اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی، همیاریهای سنتی بهسرعت از روابط اجتماعی- اقتصادی حذف شد، بدون آنکه شهروندمداری مستقر گردد.
تعاونیهای رسمی
تعاونیهای رسمی در ایران پیشینه طولانی ندارند و با وجود دیرپایی نوع سنتی آن، از پیدایش نوع رسمی آن بیش از چند دهه نمیگذرد. آغاز تعاون رسمی در ایران را میتوان از حیث عنوان، موادی در قانون تجارت 1303ش دانست؛ موادی از این قانون به بحث در مورد تعاونیهای تولید و مصرف پرداخته است، اما از لحاظ تشکیل، ثبت و فعالیت رسمی، سال 1314ش سرآغاز فعالیت تعاونیها در ایران است. در این سال، دولت اقدام به تشکیل نخستین شرکت تعاونی روستایی در منطقه داودآباد گرمسار نمود. مبنای تشکیل این شرکت، قانون تجارت 1311ش بود که در چند ماده به بحث در مورد شرکتهای تعاونی میپرداخت.
از آغاز تشکیل تعاونیها در ایران تا 1320ش، جمعاً 3 شرکت تعاونی روستایی با عضویت 1050 کشاورز بهوجود آمد. برای گسترش تعاونیها بعد از 1320ش، وزیر کشور وقت مأمور شد تا رأس هیئتی برای تعلیم مأموران و آشنا ساختن مردم با مفهوم قوانین تعاونی، به شهرها و روستاهای دور و نزدیک سفر کند، تا حس مسئولیت جمعی مردم، بهویژه طبقات تولیدکننده را برانگیزد. اقداماتی نیز از سوی دولت در این مورد صورت گرفت، از جمله توزیع فراوردههای کارخانجات دولتی به شرکتهای تعاونی مصرف واگذار شد. وقوع جنگ جهانی دوم، نه تنها برنامههای مزبور، بلکه سایر برنامهها را تحتالشعاع قرار داد. بعد از جنگ جهانی دوم، اشاعه تعاونیها با مشخصاتی که پیش از این آمد، از 2 سو ادامه پیدا کرد:
از یکسو، کسانی که از تعاونیهای ممالک دیگر دارای سوابق ذهنی بودند، برای پاسخگویی به مشکلات بعد از جنگ، اقدام به تشکیل تعدادی تعاونی مصرف در سطح شهرها نمودند؛ و
از سوی دیگر، برخی مؤسسات خارجی در مورد تأسیس و اداره شرکتهای تعاونی، فعالیتهایی در ایران معمول داشتند که به اختصار معرفی میشوند.
بعد از شهریور 1320ش، از سوی بعضی از کشورها، مخصوصاً امریکا، هیئتهایی برای ارائه کمکهای فنی وارد ایران شدند و در برخی از رشتههای امور اقتصادی و اجتماعی ایران عملیاتی را شروع کردند. بهمنظور تأسیس و توسعه شرکتهای تعاونی، برخی مؤسسات کمکهای فنی و مالی میکردند که مهمترین آنها بهشرح زیرند:
مؤسسههای وابسته به سازمان ملل متحد، مانند سازمان خواربار جهانی (فائو) و دفتر بینالمللی کار، که بیشتر به ارائه کمکهای فنی و راهنمایی برای پیشرفت جنبش تعاونی در ایران پرداختند. برایناساس، عدهای از کارشناسان سازمان ملل متحد در زمینه شرکتهای تعاونی کشاورزی و شرکتهای تعاونی مصرف کارگری وارد ایران شدند و در وزارتخانهها و سازمانهای دولتی که در این رشته فعالیت داشتند، آموزش و راهنمائیهایی ارائه کردند. علاوهبراین، با تأمین اعتبارات لازم، عدهای از کارمندان تحصیلکرده وزارتخانهها و سازمانهای دولتی برای مطالعه در امور شرکتهای تعاونی به کشورهای خارج اعزام شدند.
هیئت عملیات اقتصادی و عمرانی ایالات متحد در ایران (اصل چهار). این سازمان نه تنها کمکهای فنی برای پیشرفت نهضت تعاونی ارائه میکرد، بلکه به تشکیل تعاونی مصرف کارگری و مصرف شهری و تعاونیهای کشاورزی هم مبادرت میورزید؛ علاوهبراین، حتی به این قبیل شرکتها کمکهای مالی میکرد و وسایل در اختیار آنها میگذاشت. اداره هیئت عملیات اقتصادی امریکا در ایران در 1330ش، همزمان با قوانین و دستورات تقسیم املاک سلطنتی بین کشاورزان، تشکیل گردید. وظایف اساسی اداره مزبور عبارت بود از:
1. مطالعه درباره اوضاع اقتصادی و اجتماعی کارگران و بهخصوص کشاورزان در روستاها؛
2. اقدام به مبادلات علمی و فنی و کارشناسی در رشتههای مختلف تقسیم اراضی و ترویج کشاورزی مطابق روش نوین کشاورزی بهمنظور بهبود کار و زندگی کشاورزان؛
3. ارائه راهنماییهای علمی و فنی برای تشکیل و اداره شرکتهای تعاونی تولید، اعتبار و مصرف روستاها؛
4. کمکهای مالی طرفین (ایران و امریکا) در حدود اعتبارات پیشبینی شده و موافقتنامههای تنظیمی برای اجرای برنامههای موردنظر؛
5. تهیه و تأمین کارشناسان فنی داخلی و خارجی جهت اجرای برنامههای تعاونی بهداشتی و فرهنگی؛ و
6. تأمین عملیات آموزشی و نمایشی در زمینه اصول بینالمللی شرکتهای تعاونی (-->اصل چهار در ایران).
سایر مؤسسات امریکایی، نظیر بنیاد فورد و مؤسسه خاور نزدیک. این سازمانها نه تنها از لحاظ کمکهای فنی اقداماتی انجام میدادند، بلکه با راهنمایی کارشناسان ایرانی، بعضی از طبقات مردم را به تشکیل شرکتهای تعاونی تشویق میکردند.
مؤسسات تعاونی بینالمللی کشورهای اروپایی که با اعطای بورسهای خارج از کشور و با اعزام کارشناسان تعاونی، کمکهای فنی در اختیار ایران قرار میدادند.
در نخستین کمیسیون تعاون که در سازمان برنامه تشکیل شد، عدهای از کارشناسان اصل چهار و سازمان ملل متحد عضویت داشتند. برنامههای تعاونی کشور باید به تصویب این کمیسیون میرسید. در زمینه اجرای برنامههای تعاون، اصل چهار برای اعزام 50 نفر از کارمندان دولت به خارج از کشور و گذراندن دورههای تعاونی، قراردادی با دولت ایران منعقد کرد.
تعداد تعاونیهای تشکیل شده (اعم از صندوقهای تعاونی روستایی و تعاونیهای مصرف) تا 1330ش به زحمت به 100 شرکت میرسید که البته اکثر قریب به اتفاق آنها هم فعالیت مؤثر و چشمگیری نداشتند.
در 1332ش، اولین قانون تعاونی ایران که با الهام گرفتن از قوانین دیگر کشورها تهیه شده بود، بهصورت لایحه قانونی به تصویب رسید. در 1334ش لایحه مزبور با اصلاحاتی از تصویب مجلس وقت گذشت و اولین قانون تعاون ایران تصویب شد که مبنا و اساس تعاونیهای زیادی بهخصوص بعد از 1341ش قرار گرفت.
در 1341ش، براساس تبصره 2 ماده 165 قانون اصلاحات ارضی، کشاورزانی که زمین دریافت میکردند، ناچار بودند ابتدا عضویت شرکت تعاونی روستایی را بپذیرند. بهاینترتیب، در مدت کوتاهی، بیش از 8000 شرکت تعاونی روستایی تشکیل گردید. این شرکتها سپس در هم ادغام شدند و حدود 3000 شرکت بهوجود آمد. تعاونیهای مصرف و توزیع نیز پس از 1346ش که سال تعاون اعلام شده بود، گسترش کمّی قابل توجهی یافتند. در پی آن، سازمانهایی از جمله سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران، سازمان مرکزی تعاون کشور، وزارت تعاون و اصلاحات ارضی پدید آمدند. در 1350ش، قانون شرکتهای تعاونی با مطالعه قوانین سایر کشورها، تهیه و به تصویب رسید که موادی از آن هنوز هم مبنای کار تعاونیهای کشور است.
انواع تعاونیها در ایران پیش از انقلاب اسلامی
سازمان مرکزی تعاون کشور (تشکیل شرکتهای تعاونی شهری غیرکارگری)
این سازمان در 23 اردیبهشت 1346ش، بهمنظور تفهیم اصول تعاون و تعمیم آن در سراسر کشور و نیز تهیه قوانین لازم و ایجاد امکانات مناسب برای تعاونیها بهوجود آمد و در 1350ش به وزارت تعاون و امور روستاها ملحق شد، در 1356ش، پس از انحلال آن وزارتخانه، زیر نظارت وزارت بازرگانی درآمد که تا زمان تشکیل وزارت تعاون در 1370ش، به همین صورت ادامه کار داد. بهدنبال آن، براساس قانون بخش تعاون مصوب شهریور 1370ش، به وزارت تعاون منضم گردید.
آمار در این خصوص تا 1357ش، یعنی در آستانه انقلاب اسلامی، بهشرح زیر بود:
شرکتهای تعاونی. مجموع شرکتهای تعاونی زیر پوشش سازمان مرکزی تعاون کشور، اعم از مصرف، مسکن، اعتبار، توزیعی و خدماتی شهری غیرکارگری، در پایان بهمن 1357ش بالغ بر 1340 واحد بود که اعضای آنها به 893,803 عضو میرسید.
اتحادیه شرکتهای تعاونی. تا پایان بهمنماه 1357ش، تعداد 20 اتحادیه تعاونی شهری غیرکارگری تأسیس شد که تعاونیهای عضو بالغ بر 369 شرکت بود.
سازمان مرکزی تعاون روستایی (تشکیل شرکتهای تعاونی روستایی)
این سازمان که در 1342ش و بهدنبال اصلاح موادی از قانون اصلاحات ارضی مصوب 1341ش بهوجود آمد، اهداف و وظایف زیر را دنبال میکرد:
آموزش اصول تعاون و تربیت کادر سرپرستی برای راهنمایی اعضای شرکتهای تعاونی و مناطق روستایی کشور؛
کمکهای اعتباری به شرکتها، بهمنظور افزایش محصولات و درآمد دهقانان و بازاریابی و فروش محصول کشاورزان؛و
ارتباط با شرکتهای تعاونی مصرف و همچنین ایجاد رابطه با سازمانهای بینالمللی.
این سازمان در سالهای اخیر، زیر نظارت وزارت جهاد کشاورزی (-->وزارت جهاد کشاورزی) قرار گرفت و در پایان بهمنماه 1357ش مجموعاً 939,2 شرکت تعاونی روستایی، با 202,010,3 نفر عضو را تحت پوشش داشت. تعداد اتحادیههای شرکتهای تعاونی روستایی در پایان بهمن 1357ش، معادل 153 واحد با 923,2 عضو بود. درواقع، تمام شرکتهای تعاونی عضو اتحادیههای منطقه مربوط به خود بودند.
شرکتهای تعاونی کارگری
تأسیس شرکتهای تعاونی کارگری، اعم از کار و تولید، مصرف، مسکن و اعتبار از 1346ش آغاز شد و تا بهمنماه 1357ش به 673,1 واحد با 840,423 نفر عضو رسید.
شرکتهای تعاونی تولیدی روستایی
از اقدامات دیگری که پس از تقسیم اراضی در ایران بهمنظور یکپارچه کردن اراضی انجام گرفت، تشکیل واحدهای تعاونی تولید بود که قانون آن در 1349ش به تصویب رسید. دولت بهمنظور بالا بردن میزان عملکرد در واحد سطح و کشت یکپارچه، با حفظ مالکیت فردی زارعان بر قطعات متعلق به خود و نیز پیشبرد برنامههای زراعی، استفاده صحیحتر از منابع آب و خاک و افزایش درآمد زارعین، تعاونیهای تولید روستایی را ایجاد کرد. تعداد تعاونیهای تولید روستایی تا بهمن 1357ش 39 شرکت بود که تعداد 258 قریه و مزرعه با 200,11 نفر کشاورز و حدود 546,99 هکتار زمین را دربر میگرفت.
شرکتهای تعاونی بعد از انقلاب اسلامی
وقوع انقلاب اسلامی (بهمن 1357ش) باور عمومی را نسبت به تعاون تغییر داد. اینبار تعاون در قانون اساسی، نه تنها بهعنوان وسیلهای برای رفع نیاز مشترک، بلکه بهعنوان راهی برای توسعه اقتصادی و ارتقاء سطح اشتغال و یکی از 3 بخش تشکیلدهنده نظام اقتصادی جمهوری اسلامی عرضه شد.
در صدر جهات و دلایلی که تعاون را بهعنوان بخش مسلط اقتصاد کشور مطرح میسازد، باید به اصول 43 و 44 قانون اساسی اشاره نمود (پیوست 3).
در اصل 43 برای تأمین استقلال اقتصادی جامعه، ریشهکن کردن فقر و محرومیت و برآوردن نیازهای انسان در جریان رشد، ضوابطی برای اقتصاد جمهوری اسلامی ایران تعیین گردیده است. تأمین شرایط و امکانات کار برای همه بهمنظور رسیدن به اشتغال کامل و قراردادن وسایل کار در اختیار همه کسانی که قادر به کارند ولی وسایل کار ندارند با استفاده از شکل تعاونی و تمهیداتی میسر شمرده شده است که نه به تمرکز و تداول ثروت در «دست افراد» و گروههای خاص منتهی شود و نه دولت را بهصورت یک کارفرمای بزرگ مطلق درآورد.
در اصل 44 قانون اساسی به روشنی تصریح شده است که نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه 3 بخش دولتی، تعاونی و خصوصی با برنامهریزی صحیح و منظم استوار است. در همین اصل بر محدود شدن فعالیتهای بخش دولتی در چارچوب معین تأکید شده است و بخش خصوصی را بهعنوان مکمل در کنار بخش دولتی و بخش تعاونی قرار داده است.
تأسیس وزارت تعاون در 1370ش از دیگر تلاشهای پس از انقلاب برای شکوفایی این بخش است. در راستای پاسخگویی به اهداف این وزارتخانه، قانون بخش تعاونی در سیزدهم شهریورماه 1370ش به تصویب رسید. ماده اول بخش تعاونی، اهداف هفتگانه زیر را برای بخش تعاون تعیین کرده است:
ایجاد و تأمین شرایط و امکانات کار برای همه بهمنظور رسیدن به اشتغال کامل؛
قرار دادن وسایل کار در اختیار کسانی که قادر به کارند ولی وسایل کار ندارند؛
پیشگیری از تمرکز و تداول ثروت در دست افراد و گروههای خاص جهت تحقق عدالت اجتماعی (-->عدالت اجتماعی و شهر)؛
جلوگیری از اینکه دولت کارفرمای مطلق شود؛
قرار گرفتن مدیریت، سرمایه و منافع حاصله در اختیار نیروی کار و تشویق بهرهبرداری مستقیم از حاصل کار خود؛
پیشگیری از انحصار، احتکار، تورم و اضرار به غیر؛ و
توسعه و تحکیم مشارکت و تعاون عمومی بین همه مردم؛
در ماده دو قانون بخش تعاونی آمده است: «شرکتهایی که با رعایت مقررات این قانون تشکیل و به ثبت برسند تعاونی شناخته میشوند.»
درحالحاضر، انواع تعاونیها در کشور بهشرح زیر هستند:
تعاونیهای زیر نظر وزارت تعاون
تعاونیهای کشاورزی
تاریخ تحولات اقتصادی و اجتماعی در کشورها نشان میدهد که برای توسعه بخش کشاورزی تعاونیهای کشاورزی و روستایی از مهمترین اهرمها هستند. از جمله در زمینه عمقی کردن کشت، یعنی برداشت بیشتر از واحد سطح، یکپارچهسازی اراضی (-->یکپارچهسازی اراضی)، بهرهگیری از مزایای حجم زیاد در خریدهای کلی و اقلام گروهی بهمنظور کاهش هزینههای حملونقل و بالاسری، بهرهگیری از مزایای تلاش جمعی در مراحل کاشت، داشت و برداشت و مبارزه با بیماریها و آفات نباتی میتوان از تعاونی بهره گرفت. تعاونی همچنین در تأمین منابع لازم برای مراحل آمادهسازی زمین تا برداشت محصول، از جمله استفاده از نقش اقتصادی سرمایههای کوچک، میتواند به توسعه روستایی کمک کند. آمارها نشان میدهد که تا مهر 1383ش تعداد 230,8 شرکت تعاونی برای 318,147 نفر ایجاد شغل کردهاند. در این آمارها تعاونیهای روستایی و کشاورزی که در حوزه عملکرد و سیاستگذاریها و برنامهریزیهای وزارت جهاد کشاورزی است لحاظ نشده است.
تعاونیهای صنعتی
تعاونیهای صنعتی، ضمن اشتغال نیروهای مازاد بخش کشاورزی، امکان اشتغالزایی فراهم میکند و از مهاجرت بیرویه و رشد حاشیهنشینی شهری میکاهد. تا مهرماه 1383ش حدود 133,4 تعاونی صنعتی در کشور فعال بود که بیش از 100 هزار شغل ایجاد کرده بود.
تعاونیهای اعتباری و پسانداز
در ایران تا پایان مهرماه 1383ش تعداد 500,1 تعاونی اعتبار تشکیل شده است. این تعاونیها حدو 427 میلیارد ریال سرمایه و حدود 800,4 مورد اشتغالزایی داشتهاند.
تعاونیهای مسکن
این تعاونیها در 3 حوزه تولیدی، مصرفی و خدماتی مسکن میتوانند نقش بسیار مهم و اساسی در اشتغالزایی و در فرایند تأمین مسکن ارزانقیمت ایفا نمایند. تا پایان مهرماه 1383ش، تعداد 914,5 تعاونی با سرمایه 287,1 میلیارد ریال حدود 114 هزار شغل ایجاد کرده بودند.
از دیگر تعاونیهای فعال در ایران میتوان از تعاونیهای معدنی، خدماتی، فرش دستباف، تأمینکنندگان نیاز تولید کنندگان، تأمینکننده نیاز مصرفکننده، تعاونیهای حملونقل، چندمنظوره و فرا استانی یاد کرد که حجم عمدهای از فعالیت اقتصادی کشور را به خود اختصاص دادهاند.
تعاونیهای زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی
درحالحاضر، سازمان مرکزی تعاون روستایی زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی است که تعداد 939,2 شرکت تعاونی روستایی با 842,515,4 نفر عضو و 887,003,792,447 ریال سرمایه در قالب آن به فعالیت مشغولند. این سازمان در ایران پیشینهای حدود 60 سال دارد و تعاونیهای روستایی و کشاورزی زیرنظر آن، بهعنوان تعاونیهای چندمنظوره عام وارد پنجمین دهه حضور و فعالیت خود در روستاهای کشور شدهاند. تعاونیهای این مجموعه بهشرح زیر قابل تقسیمند:
تعاونیهای کشاورزی
بهمنظور پاسخگویی به نیازهای تخصصی کشاورزان، سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران از 1364ش اقدام به تأسیس و توسعه تشکلهای تخصصی تحت عنوان شرکتهای تعاونی کشاورزی کرد و تاکنون تعداد این تعاونیها به 873,1 شرکت با تعداد 434,044,1 نفر عضو رسیده است که در زمینه توسعه کشاورزی فعالیت دارند. برای هماهنگی بیشتر بین شرکتهای تعاونی کشاورزی و تأمین نیازمندیهای مشترک آنها، تعداد 55 اتحادیه تعاونی کشاورزی تأسیس شده است. تعاونیهای کشاورزی در زمینههای مختلف تولیدی، فراوری و خدماتی فعالیت میکنند. این تعاونیها شامل تعاونی مرغداران، دامداران، گندمکاران، باغداران، زیتونکاران، بادامکاران، زنبورداران، مرتعداران، کمباینداران، گل و گیاه، زعفرانکاران، سیبزمینیکاران، پستهکاران، چایکاران، نوغانداران و سایر تعاونیهاست که فعالیتهای مختلفی را برحسب ضرورت و نیاز جوامع روستایی به عهده گرفتهاند.
تعاونیهای روستایی
شبکه تعاونیهای روستایی، شامل 941,2 شرکت تعاونی روستایی با تعداد 868,500,4 نفر عضو در سطح 252,56 روستا و سرمایهای بالغ بر 440 میلیارد ریال است. این شرکتها بهنوبه خود 256 اتحادیه را در سطح شهرستانها تشکیل میدهند. این اتحادیهها در 27 اتحادیه استانی متشکل هستند، تعاونیهای روستایی چندمنظوره هستند و به فعالیتهای مختلف خدماتی، تولیدی، بازرگانی و ترویجی میپردازند. این فعالیتها در راستای اهداف و سیاستهای حمایتی دولت در راستای توسعه بخش کشاورزی و حمایت از روستائیان سازماندهی میشود. توزیع وامهای معیشتی اعضای تعاونیها، توزیع سوخت روستائیان، توزیع حدود 65% کود شیمیایی، توزیع سایر نهادههای کشاورزی، نظیر سموم دفع آفات، بذرهای گیاهی، ماشینهای کشاورزی و قطعات یدکی آنها و توزیع کلیه کالاهای کوپنی روستائیان نظیر برنج، روغن نباتی، قندوشکر، آرد و همچنین خرید تضمینی محصولات کشاورزی به میزان قابل توجهی از طریق این تعاونیها صورت میپذیرد. علاوهبراین، خرید و فروش محصولات غیرتضمینی و تهیه و تدارک کالاهای مصرفی و مواد غذایی مورد نیاز روستائیان، با وجود بیش از 000,11 فروشگاه تعاونی صورت میگیرد.
از دیگر فعالیتهای این شبکه، خدمات آموزشی، ترویج و نیز خدمات ماشینی است که از طریق تأسیس و توسعه مراکز ماشینهای کشاورزی انجام میشود. سایر خدماتی که این شبکه در زمینههای فرهنگی، اجتماعی و حلوفصل اختلافات محلی و کمک و مساعدت به دستگاههای اجرایی محل به آن مبادرت میورزد، قابل توجه است.
تعاونیهای زنان روستایی
باتوجه به اینکه بیش از 12 میلیون نفر از جمعیت کشور را زنان روستایی تشکیل میدهد و این بخش از جامعه، سهم بسزایی در تولید محصولات کشاورزی، صنایع دستی روستایی و کلاً در روند توسعه روستایی دارد، طرح ایجاد تعاونیهای روستایی زنان در 1371ش توسط دفتر ترویج فعالیتهای زنان روستایی در وزارت کشاورزی (وزارت جهاد سازندگی) مطرح شد که با توجه به قدمت و تجربه سازمان مرکزی تعاون روستایی در ایجاد و توسعه تعاونیها، تأسیس و هدایت این تشکل نیز برعهده این وزارتخانه گذاشته شد. تعداد این تعاونیها تاکنون به 170 شرکت رسیده که 807 روستای کشور را با تعداد 34 هزار نفر عضو دربر میگیرد. ارتقاء سطح زندگی، افزایش تولید و بهرهوری و ترویج توسعه مشارکتی، فراهم آوردن امکان آموزشهای مورد نیاز روستائیان تحت پوشش از جمله فعالیتهای عمده این تعاونی است.
کتابشناسی:
- International Encyclopedia of the Social Science. Reprint Edition, Vol. 3-4, New York & London: MacMillan Company & The Free Press, 1972.